Αλγοδυστροφία Sudeck (Σύνθετο Σύνδρομο Περιοχικού Πόνου)
Η δυστροφία Sudeck, γνωστή και ως σύνδρομο Σουντέκ, ή Σύνθετο Σύνδρομο Περιοχικού Πόνου ή Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) είναι ένα σπάνιο και περίπλοκο ως προς τα αίτια, μέτριου αλλά και έως πολύ ισχυρού σύνδρομο πόνου ενός μέλους του σώματος.
Το πάσχον άτομο αισθάνεται κάψιμο, έντονη ευαισθησία στην αφή, επιδεινούμενη δυσκαμψία με απώλεια της λειτουργίας του άκρου και αγγειοκινητική αστάθεια, έντονη οστεοπόρωση που διαπιστώνεται μετά από ακτινογραφία, ίσως οίδημα, αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, κ.α.
Το σύνδρομο εμφανίζεται συνήθως στα άνω και κάτω άκρα, μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση που προκάλεσαν αιμάτωμα στην περιοχή ή μετά σφιχτό νάρθηκα ή πιεστική επίδεση του πάσχοντος μέλους.
Υπάρχουν δύο τύποι αλγοδυστροφίας (CRPS):
- Η αλγοδυστροφία τύπου Ι ή αντανακλαστική συμπαθητική αλγοδυστροφία όπου από τις απεικονιστικές εξετάσεις δεν προκύπτει επιβεβαιωμένη νευρική βλάβη. Εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή ακόμη και πολύ απλές επεμβάσεις (κάταγμα δακτύλου, διάνοιξη καρπιαίου σωλήνα) και παραμένει άγνωστη η αιτιολογία που οδηγεί στην ενεργοποίηση του πόνου.
- Η αλγοδυστροφία τύπου II όπου διαπιστώνεται νευρική βλάβη. Προκαλεί έντονη καυσαλγία, συνήθως 1-1,5 μήνα μετά τον τραυματισμό ή τη χειρουργική επέμβαση
Οι διαγνωστικές εξετάσεις ( ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία) επιβεβαιώνουν τη βλάβη, ενώ το ηλεκτρομυογράφημα μπορεί να αναδείξει ένα πιεστικό σύνδρομο περιφερικού νεύρου.
Πριν από τη θεραπεία του σύνθετου συνδρόμου περιοχικού πόνου (ατροφία Sudeck) συνήθως προηγείται η αμφισβήτηση της εμπιστοσύνης του ασθενούς προς τον χειρουργό, ενώ τα αίτια του συνδρόμου παραμένουν επιστημονικά, αδιευκρίνιστα.
- Η θεραπεία του πόνου από τον τύπο I, είναι φαρμακευτική και ενισχύεται από εξειδικευμένη φυσιοθεραπεία.
- Η θεραπεία του πόνου από τον τύπο IΙ, περιλαμβάνει την άμεση αποκατάσταση της νευρικής βλάβης, προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες ενός μόνιμου εξουθενωτικού πόνου. Εάν η αποκατάσταση της πίεσης του νεύρου παραμεληθεί, στη συνέχεια είναι αδύνατο να θεραπευτεί αποτελεσματικά ώστε να σταματήσει ο φαύλος κύκλος που προκαλεί το σύνδρομο, ενώ οι επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις επιδεινώνουν το πρόβλημα. Η επιθετική αντιμετώπιση του πόνου περιλαμβάνει και συμπαθητικούς αποκλεισμούς του αστεροειδούς γαγγλίου οι οποίοι εάν δεν αποδώσουν μπορεί να πρέπει να επαναληφθούν με μόνιμο αποκλεισμό, ο οποίος είναι πιθανόν να προκαλέσει και μόνιμης δυσκαμψία του πάσχοντος μέλους.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η αλγοδυστροφία Sudeck;
Η δυστροφία Sudeck, ή Σύνθετο Σύνδρομο Περιοχικού Πόνου, είναι ένα σπάνιο και περίπλοκο ως προς τα αίτια σύνδρομο πόνου ενός μέλους του σώματος, μέτριου έως και πολύ ισχυρού.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Το πάσχον άτομο αισθάνεται κάψιμο, έντονη ευαισθησία στην αφή, επιδεινούμενη δυσκαμψία με απώλεια της λειτουργίας του άκρου και αγγειοκινητική αστάθεια. Παρατηρείται επίσης έντονη οστεοπόρωση που διαπιστώνεται μετά από ακτινογραφία, ίσως οίδημα και αλλαγή στο χρώμα του δέρματος.
Πότε εμφανίζεται;
Εμφανίζεται συνήθως στα άνω και κάτω άκρα, μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση που προκάλεσαν αιμάτωμα στην περιοχή, ή μετά από σφιχτό νάρθηκα ή πιεστική επίδεση του πάσχοντος μέλους.
Ποιοι τύποι υπάρχουν;
Στην αλγοδυστροφία τύπου Ι, ή αντανακλαστική συμπαθητική αλγοδυστροφία, δεν προκύπτει επιβεβαιωμένη νευρική βλάβη από τις απεικονιστικές εξετάσεις. Εμφανίζεται μετά από τραυματισμό ή ακόμη και πολύ απλές επεμβάσεις. Στην αλγοδυστροφία τύπου ΙΙ διαπιστώνεται νευρική βλάβη και προκαλεί έντονη καυσαλγία, συνήθως 1 έως 1,5 μήνα μετά τον τραυματισμό ή την επέμβαση.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία του πόνου από τον τύπο Ι είναι φαρμακευτική και ενισχύεται από εξειδικευμένη φυσιοθεραπεία. Η θεραπεία του τύπου ΙΙ περιλαμβάνει την άμεση αποκατάσταση της νευρικής βλάβης, ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες μόνιμου εξουθενωτικού πόνου. Εάν η αποκατάσταση της πίεσης του νεύρου παραμεληθεί, στη συνέχεια είναι αδύνατο να θεραπευτεί αποτελεσματικά.
Γιατί εμφανίζεται αλγοδυστροφία μετά από κάταγμα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις το σύνδρομο ξεκινά μετά από τραυματισμό του άκρου. Το κάταγμα είναι η πιο συχνή αιτία, ιδίως το κάταγμα του καρπού. Μπορεί να εμφανιστεί και μετά από διάστρεμμα, χειρουργική επέμβαση ή μεγάλη ακινητοποίηση σε γύψο ή νάρθηκα. Γιατί αναπτύσσεται σε κάποιους ανθρώπους και όχι σε άλλους δεν είναι ακόμη γνωστό.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση από την αλγοδυστροφία;
Στους περισσότερους ασθενείς τα συμπτώματα είναι ήπια και υποχωρούν σταδιακά, μέσα σε μήνες έως λίγα χρόνια. Τα παιδιά και οι νέοι αναρρώνουν σχεδόν πάντα. Σε λίγους ασθενείς ο πόνος παραμένει έντονος για μεγάλο διάστημα. Η θεραπεία αποδίδει καλύτερα όταν ξεκινά νωρίς, και η φυσικοθεραπεία, που κρατά το άκρο σε κίνηση, είναι το πιο σημαντικό μέρος της.